“Maar in Zweden is alles toch zo goed geregeld?”

Een veel gehoorde aanname van vrienden en bekenden is “maar in Zweden is alles toch zo goed geregeld?” Ik heb geen idee waar ze die vandaan hebben. Wellicht van het feit dat je hier als vrouw een jaar zwangerschapsverlof krijgt. Dat daar dan tegenover staat de meeste vrouwen fulltime werken, hoor je bijna niemand over. Hetzelfde geldt voor de zorg. Ja, we zijn collectief verzekerd, maar dat betekent niet dat ik geen kosten heb. Afgelopen week mocht ik weer een bijdrage aftikken én ontving ik een vraag van een volger over de zorg in Zweden. Dit vormde de aanleiding voor deze blog.

Disclaimer: dit artikel is gebaseerd op mijn persoonlijke ervaringen met ziektekosten en gezondheidszorg in Zweden en vormt geen officieel advies. Gebruik dit artikel daarom niet als vervanging van professioneel of officieel advies.

De zorg in het binnenland

Uiteraard zijn er zaken goed geregeld in Zweden. Net zoals ze dat in Nederland zijn. Wat minder fijn is, is dat veel lokale, kleine ziekenhuizen hun deuren moeten sluiten. Wegens bezuinigingen of personeelstekort bijvoorbeeld. In mijn gemeente is op dit moment nog maar beperkte zorg beschikbaar. Hier tegenover staat ik dat ik er wel terecht kan voor mijn jaarlijkse uitstrijkje en dat de mammografiebus langs komt, want vanaf je 40e wordt je daarop ook elke twee jaar gecontroleerd. Een week nadat ik mijn persoonsnummer (een soort BSN) had ontvangen, lag de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek al in de bus. Top, dus!

Mocht er aanvullende onderzoek nodig zijn, dan ben je de sjaak. Ik tot twee keer toe in anderhalf jaar, meest recentelijk afgelopen week. Er bleek aanvullend onderzoek nodig te zijn. “Niks om je zorgen over te maken” stond er in de brief, maar ik moest er wel voor naar Lycksele komen, op 140 kilometer rijden hier vandaan. Enkele reis. Even rekenen leerde me dat het dus bijna een hele werkdag kost om “even” een extra onderzoekje te laten doen. Gelukkig ben ik eigen baas en kan ik mijn werk vaak makkelijk een andere dag inhalen.

Eigen bijdrage voor onderzoek

Naast die werkdag heb ik een eigen bijdrage van 300 SEK (ca. 27 euro) voor dit soort bezoeken en moet ik mijn reiskosten zelf betalen. Althans, als ik met de bus kom, worden de kosten volledig vergoed. Maar de bus sloot niet aan, mijn afspraak was om 11:15 en mijn bus zou er om 08:00 al zijn dus dat betekent ruim drie uur wachten. Terug zou ik, mits mijn afspraak niet zou uitlopen, wel een bus aansluitend kunnen nemen, maar die moest ik dan van tevoren boeken, niet wetende of mijn afspraak wel of niet zou uitlopen. Niet handig dus.

Het alternatief is dat je zelf met de auto gaat. Vanaf 210 SEK per enkele reis krijg je een vergoeding. Laat mijn reis nu nét 200 SEK per enkele reis kosten, volgens het rekenmodel van de overheid, dus ik krijg welgeteld 10 SEK (90 cent) terug per enkele reis. De moeite niet om aan te vragen.

Naast mijn dag die ik kwijt was, kostte mijn ziekenhuisbezoek me dus 700 SEK, omgerekend 63 euro. Geen probleem want ik heb een goed inkomen, maar dit is iets wat we ons vaak niet realiseren “over Zweden.” Net als de steeds beperkter wordende lokale ziekenhuizen hier in het noorden.

Wij betalen ook voor onze zorgkosten

Wij mogen dan wel geen ziektekostenverzekering met eigen risico hebben net zoals in Nederland, maar betalen wel dit soort eigen bijdrages. Daarnaast liggen de inkomstenbelastingen in Zweden, in ieder geval voor mij als zelfstandig ondernemer, aanzienlijk hoger dan in Nederland. Dus ook op die manier betaal ik mee aan mijn (eventuele) ziektekosten.

Ik ben dankbaar dat ik zorg kan krijgen die ik nodig heb, maar eerlijk is eerlijk, vanwege de grote afstanden en het sluiten van veel lokale ziekenhuizen, maak ik me af en toe wel zorgen over de toekomst. Ik zeg weleens tegen mijn vriend “wat als één van ons ziek wordt, moeten we dan elke week helemaal op- en neer naar Umeå? ” (6 uur rijden enkele reis vanuit zijn woonplaats). Hij haalt dan zijn schouders op. “Dat zien we dan wel weer.” Het zal wel een vrouwending zijn, dat zorgen maken. Of ben ik gewoon realistisch omdat ik in de periode dat ik hier nu woon al enkele naar het ziekenhuis moest en hij nog nooit?

“Maar in Zweden is alles toch zo goed geregeld?”

In Zweden zijn er zeker heel veel zaken goed geregeld. En sommige dingen ook minder goed, merk ik na drie jaar hier gewoond te hebben. Toen ik emigreerde, maakte ik die keuze zo weloverwogen als mogelijk, maar je kunt nu niet eenmaal alles tegen elkaar afwegen. En soms lopen dingen gewoon anders dan gepland. Je kunt niet alles van tevoren bedenken. Sommige dingen worden pas relevant als het zover is. Zoals medische zorg. Terwijl ik die laatste zin schrijf denk ik “tja, daar moet ik me inderdaad maar zorgen over maken als het zover is, we zien het dan wel weer.”

Hej hej!

Mocht je nieuw zijn hier: mijn naam is Antonette en ik emigreerde in 2023 solo naar Zweeds Lapland. Wil je meer lezen? Op Zweden Reisinfo vind je meer dan 100 artikelen over reizen en vakantie in Zweden. Wil je meer Zweden updates? Volg me dan ook Instagram en Facebook. Ook kun je je inschrijven voor de nieuwsbrief!

Meer persoonlijke verhalen lezen over mijn leven in Zweden? Dat kan hier.